این نوع چاقی باعث بروز عوارضی ازقبیل دیابت سرد، گرفتگی عروق قلب، افزایش چربی خون(بویژه تری گلیسیرید)، کبد چرب، کم خونی، مشکلات گوارشی ازجمله نفخ، بدهضمی، یبوست و بواسیر، سردی کلیه ها و مشکلات ناتوانی جنسی، مشکلات روحی روانی مثل افسردگی، بی حوصلگی، بی خوابی و....می شود.
- درمان این عدم تعادل که پیش زمینه بسیاری از بیماریهاست، ابتدائاً وابسته به اراده شخص است.
- درمان ترکیبی از ورزش، رژیم غذایی، مسائل روحی روانی و اگر نیاز باشد، داروست.
- ابتدا هرکسی باید طبع خود را بشناسد و غلبه طبعی خود را نیز دریابد تا بتواند غذاخوردن، ورزش کردن و مسائل دیگر را برای خود تنظیم کند.
- ورزش باید مداوم و مستمر باشد و به حدّی برسد که رنگ چهره به سمت سرخی برود و ضربان قلب و تنفّس افزایش یافته و تعریق صورت بگیرد. این ورزش کوتاه مدّت را در منزل نیز می توان اجرا کرد.
- فعالیت های عادی روزمره که باعث افزایش ضربان قلب نمی شود، جزء ورزش موردنظر ما نیست.
- ورزش باید به آرامی شروع شده و برای چنددقیقه به حد متوسّط و شدید برسد و دوباره آرام آرام ملایم شده و به حالت عادی برگردد. بعد از ورزش هم از خوردن مایعات سرد باید به شدت اجتناب کرد.
- در مبحث غذا، هرکسی باتوجّه به طبع خویش، سن، جنس، میزان فعّالیت بدنی، فصل و عادت خویش باید عمل کند و مشاوره با کارشناس در این امر، راهگشاست.
- البته یک سری اصول و قوانین کلی وجود دارد که همه ناگزیر از رعایت آن آداب هستند:
- مهمترین نکته بعد از رعایت حلال و طیّب خوردن و نگریستن به غذا(عبس/24)، رعایت وعده های غذایی است. بهترین وعده ها، صبحانه و شام است که در ابتدای روز و شب، غذای کامل خورده می شود و از ریزه خواری پرهیز باید کرد.
- سنّت اشتباه و غیرعلمی ناهار سنگین خوردن که امروزه رایج است، باعث عوارض زیادی شده است که همه به آن واقفند.
- البته فاصله بین مصرف شام و خوابیدن، حداقل باید 3 ساعت باشد.
- شستن دست ها قبل و بعد از غذا، روی زمین و سه زانو نشستن(پای آویزان در سر میز باعث انحراف جریان خون از سمت گوارش می شود)، اندکی نمک چشیدن قبل و بعد از غذا، پرهیز از مصرف مایعات یخ همراه غذا، پرهیز از متنوّع خوری در یک وعده، با استرس و جلوی تلویزیون غذا نخوردن، نخوابیدن بعد از غذا تا 2ساعت، آرام و کامل جویدن غذا و پرهیز از حرف زدن حین غذا از آداب بسیار لازم الاجرا می باشد که به تدریج باید مؤدّب به آنها شد.
- طبق حدیث نبوی(ص) که فرمودند: «معده، خانه تمام بیماریهاست و پرهیز، سرآمد تمام درمان هاست.»؛ ما معتقدیم که در بروز تمام بیماریها حتّی آرتروز، رماتیسم، میگرن، پرفشاری خون و.....معده دخالت تام دارد. و تا زمانی که معده، غذای سالم و صالح برای کبد نفرستد، خون معتدل تولید نخواهد شد و اعضا به مرور زمان، دچار سوء مزاج و بیماری خواهند شد و وضع آن می شود که نباید!
- بعضی مواد برای معده، سم مهلک است و طبیعت از دریافت آن ها اکراه دارد؛ ازجمله غذاهای مانده، سوسیس و کالباس و همبرگر، سس مایونز، مواد کارخانه ای، گوشت مرغ سریع پرورش یافته، گوشت گاو چندین سال پیش ذبح و فریزشده، نوشابه، چیپس و پفک و......
- بعضی غذاها باید کمتر مصرف شود و با این حجمی که امروزه مصرف می شود، مضر است: برنج بدون سبوس، انواع روغن ها، نان سفید، شیرینی ها، سیب زمینی و....
- بهترین غذاها، آنهایی است که کاملاً طبیعی درست شده باشد و از آن جمله است: نان گندم کامل مثل سنگک و نان جو، برنج قهوه ای(سبوسدار)، روغن زیتون و کنجد و حیوانی(به شروطی!)،جوانه حبوبات و غلات، میوه ها و سبزی های تازه فصل، لبنیات همراه با مصلح آن ها و گوشت گوسفند، بوقلمون و شتر(به میزان کم).
- غذاهایی مثل انواع سوپ ها، آش ها،آبگوشت، کاله جوش، غذاهای آبپز، فرنی، کاچی، حلواها، عدسی، خوراک لوبیا، نان و پنیر و سبزی، ارده شیره و ده ها مدل غذاهای ایرانی دیگر باید جایگزین فست فودها، غذاهای سرخ کردنی، برنج فراوان، نان سفید فراوان و نوشابه های رنگارنگ بی خاصیت شکم پرکن شود تا سلامتی به خانواده ایرانی باز گردد. عجیب است که شکم را سیر کنیم با سموم و بعد هزینه های گزاف صرف درمان کنیم!
- استفاده از علم مصلحات غذایی در بسیاری از موارد، کمک کننده است. مصلح، مادّه ای است که مضرّات احتمالی غذا را می گیرد و آن غذا یا دارو را به مقصد می رساند: زیره و زعفران برای برنج، زنیان و پونه و آویشن برای ماست، سیاهدانه وگردو برای پنیر، گلسرخ برای دوغ، نمک برای خیار، سیاه دانه وکنجد برای نان، آویشن برای عدسی، گلپر برای انار، گلاب و عسل برای شیر، سرکه برای عسل و.....
- غذاهایی هستند که تأکید ویژه ای به مصرف روزانه آن ها البته با حجم کم در پزشکی ایرانی و اسلامی شده است: انجیر، زیتون، بادام درختی، عسل، کشمش، نخودچی، شیره انگور، خرما(در بعضی مناطق)، سبزی های تازه، سرکه(نوع خانگی و در ترکیب با شیرینی ها بصورت شربت) و....
- حفظ تعادل مزاج و نتیجتاً نگاهداشت سلامتی، معلول عوامل فراوانی است که از آن جمله اند: خواب وبیداری، اعراض نفسانی، احتباس و استفراغ(تعریق، ادرار و مدفوع، حجامت و....)، آب و هوا، حرکت و سکون(ورزش) که فعلاً قصد پرداختن به آنها را نداریم و درجای خود بحث خواهد شد.
محمد احمدی -کارشناسی ارشد تغذیه
به نقل از انجمن تحقیقات طب سنتی ایران
